รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี? ไขทุกข้อสงสัย ตั้งแต่อายุการใช้งานถึงการดูแล

รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี อยู่ได้ตลอดทั้งชีวิตไหม?

สำหรับคำถามว่า “รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี?” หรือ “รากฟันเทียมมีอายุการใช้งานกี่ปี?” อาจไม่มีตัวเลขเดียวที่สามารถใช้ตอบได้กับทุกคน เนื่องจากอายุการใช้งานขึ้นอยู่กับทั้งสภาพช่องปาก การวางแผนและผลการรักษา ตลอดจนการดูแลหลังการรักษาของแต่ละบุคคล

ในทางคลินิก มีข้อมูลการติดตามรากฟันเทียมในระยะยาวตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และรากฟันเทียมจำนวนมากยังสามารถคงอยู่ในการใช้งานได้ อย่างไรก็ตาม การที่รากฟันเทียมยังคงอยู่ ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงหรือภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นตลอดระยะเวลาการใช้งาน

ปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้องกับการใช้งานในระยะยาวมีหลายด้าน เช่น สุขภาพของเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม การควบคุมคราบจุลินทรีย์ การสบฟันและแรงที่เกิดขึ้นขณะใช้งาน ตำแหน่งของรากเทียม พฤติกรรมบางประการ รวมถึงการเข้ารับการตรวจติดตามและดูแลอย่างต่อเนื่อง

ดังนั้น แทนที่จะมองว่ารากฟันเทียมมี “อายุการใช้งานตายตัว” กี่ปี สิ่งที่สำคัญกว่าคือการติดตามว่าส่วนประกอบต่าง ๆ ยังคงมีสภาพเหมาะสมต่อการใช้งานหรือไม่ และมีปัจจัยใดที่ควรได้รับการดูแลเพื่อป้องกันปัญหาในระยะยาว

รากฟันเทียมและครอบฟันบนรากฟันเทียม ต่างกันอย่างไร?

อีกเรื่องที่ควรทำความเข้าใจก่อนพูดถึงอายุการใช้งาน คือ รากฟันเทียม และ ครอบฟันบนรากฟันเทียม เป็นส่วนประกอบที่แตกต่างกัน และอาจมีการดูแลหรืออายุการใช้งานไม่เหมือนกัน

รากฟันเทียม (Implant Fixture) คือส่วนที่ฝังอยู่ภายในกระดูกขากรรไกรเพื่อทำหน้าที่เป็นฐานรองรับฟันทดแทน ส่วนด้านบนจะมีชิ้นส่วนเชื่อมต่อหรือ Abutment และ ครอบฟัน (Crown) ซึ่งเป็นส่วนที่มองเห็นในช่องปากและเกี่ยวข้องโดยตรงกับการสบฟันและการบดเคี้ยว

ระหว่างการใช้งาน ส่วนประกอบแต่ละส่วนสามารถเกิดการเปลี่ยนแปลงได้แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น ครอบฟันอาจเกิดการสึก แตก บิ่น หรือสูญเสียการยึดอยู่ ขณะที่สกรูหรือชิ้นส่วนเชื่อมต่ออาจเกิดการคลายตัวหรือมีปัญหาอื่นที่จำเป็นต้องได้รับการตรวจและแก้ไข

ดังนั้น แม้ ตัวรากฟันเทียมที่อยู่ในกระดูกยังสามารถคงอยู่ในการใช้งานได้ ครอบฟันหรือชิ้นส่วนด้านบนอาจต้องได้รับการซ่อมแซม ปรับ หรือเปลี่ยนใหม่ก่อน ซึ่งไม่ได้หมายความว่าจะต้องเปลี่ยนตัวรากฟันเทียมทั้งหมดในทุกกรณี

ในทางกลับกัน หากเกิดปัญหากับเหงือกหรือกระดูกรอบรากเทียม ก็จำเป็นต้องได้รับการประเมินโดยทันตแพทย์ แม้ว่าครอบฟันด้านบนจะยังดูสมบูรณ์ก็ตาม

ด้วยเหตุนี้ การดูแลรากฟันเทียมในระยะยาวจึงไม่ได้หมายถึงการดูแลเฉพาะ “ตัวรากเทียม” แต่ควรติดตามร่วมกันทั้ง รากเทียม กระดูกและเหงือกรอบรากเทียม ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ ครอบฟัน และการสบฟัน เพื่อประเมินการใช้งานโดยรวมเป็นระยะ

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้งานรากฟันเทียมในระยะยาว

หลายคนที่กำลังพิจารณารักษาอาจมีคำถามว่า “รากฟันเทียมยี่ห้อไหนดี?” หรือ “รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี?” แต่ในความเป็นจริง การใช้งานรากฟันเทียมในระยะยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับยี่ห้อหรือวัสดุของรากเทียมเพียงอย่างเดียว

ผลการรักษาและการใช้งานในระยะยาวเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ตั้งแต่สภาพกระดูกและเหงือก สุขภาพโดยรวม การวางตำแหน่งรากเทียม การออกแบบครอบฟันและการสบฟัน ไปจนถึงการดูแลช่องปากและการติดตามหลังการรักษา โดยมีปัจจัยสำคัญที่ควรทำความเข้าใจดังนี้

1. ปริมาณและสภาพของกระดูกขากรรไกร

กระดูกขากรรไกรเป็นโครงสร้างที่รองรับรากฟันเทียม การวางแผนรักษาจึงต้องประเมินทั้ง ปริมาณ รูปร่าง และสภาพของกระดูก บริเวณที่จะฝังรากเทียม รวมถึงตำแหน่งของโครงสร้างสำคัญโดยรอบ

หากกระดูกบริเวณดังกล่าวไม่เพียงพอ เช่น จากการสูญเสียฟันมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง โรคปริทันต์ หรือการเปลี่ยนแปลงของกระดูกจากสาเหตุอื่น ทันตแพทย์อาจพิจารณาการเสริมกระดูกก่อนหรือร่วมกับการฝังรากฟันเทียมตามความจำเป็นของแต่ละบุคคล

หลังการฝังรากเทียม จะเกิดกระบวนการที่กระดูกสร้างการยึดกับผิวรากเทียม หรือ Osseointegration ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของความมั่นคงของรากเทียม อย่างไรก็ตาม การใช้งานในระยะยาวยังขึ้นอยู่กับสุขภาพของกระดูกและเนื้อเยื่อโดยรอบ รวมถึงปัจจัยอื่นหลังการรักษาร่วมด้วย

2. สุขภาพเหงือกและประวัติโรคปริทันต์

สุขภาพของเหงือกและกระดูกรอบรากเทียมเป็นอีกปัจจัยที่ต้องติดตามในระยะยาว โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติโรคปริทันต์หรือเคยมีการสูญเสียกระดูกรอบฟัน ซึ่งอาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาบริเวณรอบรากเทียมมากกว่าผู้ที่ไม่มีประวัติดังกล่าว

ก่อนวางแผนรากฟันเทียมจึงควรประเมินและควบคุมโรคเหงือกหรือโรคปริทันต์ที่มีอยู่ รวมถึงติดตามสุขภาพเหงือก คราบจุลินทรีย์ และสภาพกระดูกรอบรากเทียมหลังการรักษาอย่างต่อเนื่อง

การที่รากเทียมสามารถใช้งานได้ในช่วงแรกจึงไม่ได้หมายความว่าสุขภาพของเนื้อเยื่อรอบรากเทียมจะคงเดิมตลอดไป การตรวจติดตามจึงยังมีความสำคัญแม้ไม่มีอาการผิดปกติ

3. การทำความสะอาดบริเวณรอบรากฟันเทียม

ตัวรากฟันเทียมไม่เกิดฟันผุเหมือนฟันธรรมชาติ แต่ คราบจุลินทรีย์ยังสามารถสะสมบริเวณเหงือกและรอบส่วนประกอบของรากเทียมได้

หากมีคราบสะสมและเกิดการอักเสบ อาจเริ่มจาก การอักเสบของเนื้อเยื่ออ่อนรอบรากเทียม (Peri-implant mucositis) และในบางกรณีอาจพัฒนาเป็น โรครอบรากเทียมที่มีการสูญเสียกระดูก (Peri-implantitis) ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการประเมินและรักษา

การดูแลจึงควรให้ความสำคัญกับบริเวณขอบเหงือก ซอกระหว่างฟัน และพื้นที่ใต้หรือรอบครอบฟัน โดยเลือกใช้แปรงสีฟัน ไหมขัดฟัน แปรงซอกฟัน หรืออุปกรณ์อื่นตามลักษณะของงานรากเทียมและคำแนะนำของทันตแพทย์

4. การสูบบุหรี่

การสูบบุหรี่เป็นหนึ่งในปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเสี่ยงของปัญหารอบรากฟันเทียมและผลการรักษาที่ไม่พึงประสงค์ โดยอาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการหายของแผล การตอบสนองของเนื้อเยื่อ และสุขภาพของกระดูกและเหงือกรอบรากเทียม

ผู้ที่สูบบุหรี่จึงควรแจ้งข้อมูลดังกล่าวให้ทันตแพทย์ทราบตั้งแต่ก่อนวางแผนรักษา เพื่อประเมินความเสี่ยงร่วมกับปัจจัยอื่น และควรปรึกษาเกี่ยวกับการลดหรือหยุดสูบบุหรี่ตามความเหมาะสม

ทั้งนี้ การสูบบุหรี่ไม่ได้หมายความว่ารากฟันเทียมจะล้มเหลวในทุกกรณี แต่เป็นปัจจัยหนึ่งที่ควรนำมาพิจารณาในการประเมินและติดตามการรักษา

5. โรคประจำตัวและการควบคุมระดับน้ำตาล

สุขภาพโดยรวมมีความเกี่ยวข้องกับกระบวนการหายของแผลและสุขภาพของเนื้อเยื่อรอบรากเทียม โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเบาหวาน ซึ่งระดับการควบคุมน้ำตาลในเลือดเป็นหนึ่งในข้อมูลที่ทันตแพทย์อาจนำมาประกอบการวางแผนรักษา

ในผู้ที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่เหมาะสม อาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาเกี่ยวกับการหายของแผล การติดเชื้อ หรือโรครอบรากเทียมเพิ่มขึ้น จึงควรได้รับการประเมินสุขภาพก่อนเริ่มรักษาเป็นรายบุคคล

ผู้รับบริการควรแจ้ง โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ ประวัติการรักษา และข้อมูลสุขภาพที่เกี่ยวข้อง ให้ทันตแพทย์ทราบ ในบางกรณีอาจมีการประสานข้อมูลกับแพทย์ผู้ดูแลก่อนวางแผนการรักษา

การมีโรคประจำตัวจึงไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถทำรากฟันเทียมได้โดยอัตโนมัติ แต่ต้องประเมินชนิดของโรค การควบคุมโรค ยาที่ใช้ และปัจจัยอื่นร่วมกันก่อนตัดสินใจ

6. การนอนกัดฟัน การขบฟัน และแรงจากการใช้งาน

ผู้ที่มีพฤติกรรมนอนกัดฟัน ขบฟัน หรือมีแรงที่เกิดขึ้นกับฟันและงานบูรณะสูง อาจมีแรงกระทำต่อครอบฟัน สกรู ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ และรากเทียมมากขึ้น

ปัญหาที่อาจพบได้มีหลายลักษณะ เช่น ครอบฟันสึก บิ่นหรือแตก สกรูคลาย ชิ้นส่วนบางส่วนเสียหาย รวมถึงภาวะแทรกซ้อนด้านกลไกอื่น โดยหลักฐานทางวิชาการพบความสัมพันธ์ระหว่างภาวะนอนกัดฟันกับภาวะแทรกซ้อนด้านกลไกของงานรากเทียม

ทันตแพทย์จึงอาจประเมินลักษณะการสบฟัน พฤติกรรมการขบหรือกัดฟัน และสภาพของงานบูรณะเป็นระยะ และในบางรายอาจพิจารณาอุปกรณ์หรือแนวทางสำหรับจัดการแรงที่เกิดขึ้นตามความเหมาะสม

จึงไม่ควรมองเฉพาะว่าตัวรากเทียมยังแน่นหรือไม่ แต่ควรประเมินการทำงานร่วมกันของ รากเทียม ครอบฟัน ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ และการสบฟัน ด้วย

7. ตำแหน่ง จำนวน และการออกแบบงานรากฟันเทียม

รากฟันเทียมแต่ละตำแหน่งไม่ได้รับแรงในลักษณะเดียวกัน และการทดแทนฟันหนึ่งซี่ หลายซี่ หรือ รากฟันเทียมทั้งปาก มีรูปแบบการรองรับและกระจายแรงที่แตกต่างกัน

การวางแผนจึงต้องพิจารณาร่วมกันหลายด้าน เช่น ตำแหน่งและปริมาณกระดูก การสบฟัน จำนวนและตำแหน่งของรากเทียม รูปแบบของครอบฟันหรือฟันเทียม ฟันข้างเคียง ตลอดจนโครงสร้างสำคัญ เช่น เส้นประสาทและโพรงอากาศ

นอกจากนี้ รูปร่างและตำแหน่งของงานบูรณะด้านบนยังควรเอื้อต่อการทำความสะอาด เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถดูแลบริเวณรอบรากเทียมได้อย่างเหมาะสมในระยะยาว

ดังนั้น การวางตำแหน่งรากเทียมจึงไม่ได้พิจารณาเพียงว่า “มีกระดูกพอให้ฝังหรือไม่” แต่ควรคำนึงถึงตำแหน่งที่จะสามารถรองรับงานด้านบน การสบฟัน และการดูแลหลังการรักษาร่วมกัน

8. การตรวจวินิจฉัย การวางแผน และการติดตามหลังการรักษา

การรักษารากฟันเทียมประกอบด้วยหลายขั้นตอน ตั้งแต่การประเมินสุขภาพช่องปาก เหงือก กระดูก ตำแหน่งฟัน การสบฟัน และสุขภาพโดยรวม ไปจนถึงการวางตำแหน่งรากเทียมและการออกแบบส่วนของฟันทดแทน

ทันตแพทย์อาจใช้ข้อมูลจาก การตรวจในช่องปาก ภาพถ่ายรังสี หรือการตรวจเพิ่มเติมตามความจำเป็นของแต่ละกรณี เพื่อประกอบการวินิจฉัยและวางแผนรักษา

แต่การวางแผนก่อนฝังรากเทียมเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการรักษา หลังใส่ฟันแล้ว ยังควรมีการประเมินสุขภาพเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม การสบฟัน สภาพครอบฟันและชิ้นส่วนต่าง ๆ ตลอดจนความสามารถในการทำความสะอาดของผู้รับบริการเป็นระยะ

ดังนั้น เมื่อต้องพิจารณา คลินิกรากฟันเทียม สิ่งที่ควรนำมาประกอบการตัดสินใจไม่ได้มีเพียงชนิดหรือยี่ห้อของรากเทียม แต่ควรพิจารณา กระบวนการตรวจประเมิน การอธิบายทางเลือกและข้อจำกัดของการรักษา การวางแผนเป็นรายบุคคล และแนวทางการดูแลติดตามหลังการรักษา ร่วมด้วย

เพราะการดูแลรากฟันเทียมในระยะยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยใดปัจจัยหนึ่ง แต่เกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่าง การวางแผนรักษา สภาพร่างกายและช่องปาก การออกแบบงาน การดูแลของผู้รับบริการ และการติดตามหลังการรักษาอย่างต่อเนื่อง

สัญญาณผิดปกติของรากฟันเทียมที่ควรเข้ารับการประเมิน

หลังทำรากฟันเทียม ผู้รับบริการควรสังเกตความเปลี่ยนแปลงของเหงือก ครอบฟัน การสบฟัน และความรู้สึกขณะใช้งาน เนื่องจากความผิดปกติบางอย่างอาจเกี่ยวข้องกับการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบรากเทียม ปัญหาด้านการสบฟัน หรือความผิดปกติของครอบฟันและชิ้นส่วนต่าง ๆ

นอกจากการทำความเข้าใจเรื่องอายุการใช้งานแล้ว ผู้ที่กำลังพิจารณารักษาควรศึกษาทั้งประโยชน์ ข้อเสียของรากฟันเทียม ข้อจำกัด และภาวะแทรกซ้อนที่อาจพบได้ เพื่อให้มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจอย่างรอบด้าน

ควรเข้ารับการตรวจประเมินหากพบอาการหรือความเปลี่ยนแปลง เช่น

• เหงือกบวม แดง หรือมีเลือดออก บริเวณรอบรากฟันเทียม โดยเฉพาะหากเกิดขึ้นต่อเนื่องหรือเกิดซ้ำ
• มีหนอง ของเหลว กลิ่นหรือรสผิดปกติ บริเวณรอบรากฟันเทียม
• มีอาการเจ็บหรือกดเจ็บ รอบรากเทียม หรือรู้สึกเจ็บขณะกัดและเคี้ยว
• ครอบฟัน สกรู หรือชิ้นส่วนรู้สึกหลวม หรือมีความรู้สึกแตกต่างจากเดิมขณะใช้งาน
• การสบฟันเปลี่ยนไป เช่น รู้สึกว่าฟันบริเวณรากเทียมสัมผัสก่อนตำแหน่งอื่น หรือรู้สึกเคี้ยวไม่เหมือนเดิม
• มีอาหารติดบริเวณรอบหรือใต้ครอบฟันมากขึ้น หรือทำความสะอาดได้ยากกว่าที่เคย
• เหงือกร่นหรือรูปร่างของเหงือกรอบรากเทียมเปลี่ยนไป จนเห็นส่วนของครอบฟันหรือชิ้นส่วนมากขึ้น
• รู้สึกว่าครอบฟันหรือส่วนของรากเทียมมีการเคลื่อนไหว ซึ่งควรได้รับการตรวจเพื่อแยกว่าเกิดจากครอบฟัน สกรู ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ หรือตัวรากเทียม

ทั้งนี้ ปัญหาบริเวณรอบรากฟันเทียมบางชนิดอาจไม่มีอาการปวดชัดเจนในระยะแรก การไม่มีอาการจึงไม่ได้หมายความว่าสภาพของเหงือก กระดูก หรือชิ้นส่วนต่าง ๆ จะไม่มีการเปลี่ยนแปลง

การเข้ารับการตรวจติดตามตามระยะที่ทันตแพทย์แนะนำจึงมีความสำคัญ เพื่อประเมินร่วมกันทั้ง สุขภาพเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม ความสะอาด การสบฟัน ครอบฟัน และชิ้นส่วนต่าง ๆ และพิจารณาการดูแลเพิ่มเติมหากพบความผิดปกติ

วิธีดูแลรากฟันเทียมให้ใช้งานได้นาน

วิธีดูแลรากฟันเทียมหลังการรักษา

การดูแลรากฟันเทียมหลังการรักษาเป็นส่วนสำคัญของการติดตามในระยะยาว แม้รากฟันเทียมจะไม่เกิดฟันผุเหมือนฟันธรรมชาติ แต่เหงือก กระดูกรอบรากเทียม รวมถึงครอบฟันและชิ้นส่วนต่าง ๆ ยังสามารถเกิดการเปลี่ยนแปลงหรือมีปัญหาจากการใช้งานได้

ดังนั้น นอกจากคำถามว่า “รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี?” สิ่งที่ควรให้ความสำคัญควบคู่กันคือการดูแลสุขภาพช่องปาก การใช้งาน และการเข้ารับการตรวจติดตามอย่างเหมาะสม โดยสามารถดูแลเบื้องต้นได้ดังนี้

• แปรงฟันและทำความสะอาดบริเวณรอบรากฟันเทียมทุกวัน โดยให้ความสำคัญกับบริเวณขอบเหงือก ซอกฟัน และรอยต่อของครอบฟัน
• ใช้อุปกรณ์ทำความสะอาดบริเวณซอกฟันตามความเหมาะสม เช่น ไหมขัดฟัน แปรงซอกฟัน หรืออุปกรณ์อื่นตามคำแนะนำของทันตแพทย์ เนื่องจากลักษณะของครอบฟันและพื้นที่ใต้ฟันอาจแตกต่างกันในแต่ละราย
• หลีกเลี่ยงการใช้ฟันกัดหรือกระแทกของแข็ง เช่น น้ำแข็ง กระดูก หรือการใช้ฟันเปิดสิ่งของ เพราะอาจเพิ่มแรงต่อครอบฟัน สกรู หรือส่วนประกอบของงานรากเทียม
• หลีกเลี่ยงหรือพิจารณาหยุดสูบบุหรี่ เนื่องจากการสูบบุหรี่เป็นหนึ่งในปัจจัยที่สัมพันธ์กับปัญหาของเหงือกและกระดูกรอบรากฟันเทียม
• เข้ารับการตรวจติดตามตามระยะที่ทันตแพทย์แนะนำ เพื่อประเมินสุขภาพเหงือกและเนื้อเยื่อรอบรากเทียม การสบฟัน ความสะอาด รวมถึงสภาพของครอบฟันและชิ้นส่วนต่าง ๆ
• สังเกตความเปลี่ยนแปลงระหว่างการใช้งาน เช่น เลือดออกบริเวณเหงือก อาการเจ็บขณะเคี้ยว การสบฟันเปลี่ยน ครอบฟันรู้สึกหลวม หรือทำความสะอาดได้ยากขึ้น และควรเข้ารับการประเมินหากพบความผิดปกติ

การดูแลรากฟันเทียมจึงไม่ได้จบลงหลังใส่ครอบฟัน แต่เป็นการดูแลต่อเนื่องทั้ง สุขภาพเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม การทำความสะอาด การสบฟัน และสภาพของชิ้นส่วนต่าง ๆ

การดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอและการเข้ารับการตรวจติดตามตามความเหมาะสม มีส่วนช่วยในการติดตามและดูแลรากฟันเทียม รวมถึงเนื้อเยื่อและส่วนประกอบต่าง ๆ ให้สามารถใช้งานต่อไปได้ตามสภาพของแต่ละบุคคล

FAQs

รากฟันเทียมอยู่ได้ตลอดชีวิตหรือไม่?

ไม่สามารถรับรองได้ว่ารากฟันเทียมจะสามารถใช้งานได้ตลอดชีวิตในทุกคน เนื่องจากระยะเวลาการใช้งานขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งสุขภาพของเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม การสบฟัน พฤติกรรมการใช้งาน สุขภาพโดยรวม การดูแลความสะอาด และการเข้ารับการตรวจติดตามหลังการรักษา

มีข้อมูลทางคลินิกที่ติดตามการใช้งานของรากฟันเทียมในระยะยาวตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และพบว่ารากเทียมจำนวนมากยังคงอยู่ในการใช้งานได้ อย่างไรก็ตาม แต่ละบุคคลอาจมีผลการรักษาและการเปลี่ยนแปลงในระยะยาวแตกต่างกัน

นอกจากนี้ ตัวรากฟันเทียมและครอบฟันด้านบนเป็นคนละส่วนกัน แม้ตัวรากเทียมจะยังคงอยู่ในการใช้งาน ครอบฟัน สกรู หรือชิ้นส่วนเชื่อมต่ออาจเกิดการสึก หลวม แตก หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่ตามสภาพการใช้งาน

ดังนั้น แทนที่จะมองว่ารากฟันเทียมจะ “อยู่ได้ตลอดชีวิตหรือไม่” สิ่งสำคัญคือการดูแลและติดตามทั้งรากเทียม เนื้อเยื่อโดยรอบ ครอบฟัน และการสบฟันอย่างต่อเนื่อง

หากครอบฟันแตก จำเป็นต้องเปลี่ยนรากเทียมใหม่หรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวรากฟันเทียมใหม่ในทุกกรณี เนื่องจาก ครอบฟัน ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ และตัวรากฟันเทียมเป็นองค์ประกอบที่แยกจากกัน

เมื่อครอบฟันแตกหรือเสียหาย ทันตแพทย์จะตรวจประเมินว่าสาเหตุและตำแหน่งของปัญหาอยู่ที่ส่วนใด รวมถึงตรวจความมั่นคงของรากเทียม สภาพเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม ชิ้นส่วนเชื่อมต่อ และการสบฟัน

หากตัวรากเทียมยังอยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้ อาจพิจารณาซ่อม ปรับ หรือเปลี่ยนเฉพาะครอบฟันหรือชิ้นส่วนที่มีปัญหา โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวรากเทียมทั้งหมด

ขณะเดียวกัน ควรประเมินปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้องกับความเสียหาย เช่น แรงจากการบดเคี้ยว การขบหรือนอนกัดฟัน การสบฟัน หรือลักษณะของงานบูรณะ เพื่อใช้ประกอบการวางแผนแก้ไขและดูแลต่อไป

ครอบฟันบนรากเทียมอยู่ได้กี่ปี?

ครอบฟันบนรากฟันเทียมไม่มีอายุการใช้งานที่สามารถกำหนดเป็นจำนวนปีเดียวกันสำหรับทุกคน และอาจมีความจำเป็นต้องซ่อมแซมหรือเปลี่ยนในช่วงเวลาที่แตกต่างจากตัวรากฟันเทียม

เนื่องจากครอบฟันเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการสบและบดเคี้ยว สภาพของครอบฟันจึงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น วัสดุ ตำแหน่งฟัน ลักษณะการสบฟัน แรงที่เกิดขึ้นระหว่างการใช้งาน การขบหรือนอนกัดฟัน รวมถึงลักษณะการออกแบบของงานบูรณะ

ระหว่างการใช้งานอาจพบการสึก บิ่น แตก สูญเสียการยึดอยู่ หรือปัญหาของสกรูและชิ้นส่วนเชื่อมต่อได้ จึงควรประเมินสภาพของครอบฟันร่วมกับตัวรากเทียมและเนื้อเยื่อโดยรอบในการตรวจติดตาม

การตรวจตามระยะช่วยให้ทันตแพทย์สามารถติดตามความเปลี่ยนแปลงและพิจารณาการดูแลเพิ่มเติมเมื่อพบความผิดปกติ

รากฟันเทียมต้องทำกี่ครั้ง?

โดยทั่วไป ขั้นตอนการใส่รากฟันเทียมประกอบด้วยหลายขั้นตอน และจำนวนครั้งในการเข้ารับการรักษาอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

ขั้นตอนอาจประกอบด้วย การตรวจและวางแผนการรักษา การฝังรากฟันเทียม การติดตามการหายของเนื้อเยื่อและกระดูก การเตรียมส่วนของฟันทดแทน และการใส่ครอบฟันหรือฟันเทียมด้านบน

จำนวนครั้งและระยะห่างระหว่างแต่ละขั้นตอนขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น สภาพเหงือกและกระดูก จำนวนและตำแหน่งของฟันที่ต้องทดแทน การยึดของรากเทียม และความจำเป็นในการปลูกกระดูกหรือทำหัตถการอื่นร่วมด้วย

ในบางกรณี ทันตแพทย์อาจสามารถดำเนินการบางขั้นตอนในช่วงเวลาเดียวกันได้ ขณะที่บางกรณีอาจต้องเว้นระยะเพื่อประเมินการหายของเนื้อเยื่อและความเหมาะสมก่อนเข้าสู่ขั้นตอนถัดไป

ดังนั้น จำนวนครั้งในการทำรากฟันเทียมควรพิจารณาจากแผนการรักษาของแต่ละบุคคล มากกว่ากำหนดเป็นจำนวนครั้งตายตัวตั้งแต่ก่อนตรวจ

สำหรับการดูแลหลังฝังรากฟันเทียม สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ หลังใส่รากฟันเทียม บวมกี่วัน? การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดรากฟันเทียม

สรุป

สำหรับคำถามว่า “รากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี?” คำตอบคือ รากฟันเทียมไม่มีอายุการใช้งานที่สามารถกำหนดเป็นจำนวนปีเดียวกันสำหรับทุกคน โดยมีข้อมูลการติดตามการใช้งานของรากฟันเทียมในระยะยาวตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาการใช้งานของแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกันตามหลายปัจจัย

ปัจจัยที่ควรพิจารณาร่วมกัน ได้แก่ สุขภาพของเหงือกและกระดูกรอบรากเทียม สุขภาพโดยรวมและการควบคุมโรคประจำตัว การสูบบุหรี่ การทำความสะอาดช่องปาก การสบฟันและแรงจากการใช้งาน รวมถึงการเข้ารับการตรวจติดตามหลังการรักษา

สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาทำรากฟันเทียม จึงควรเริ่มจากการตรวจประเมินสภาพช่องปาก กระดูก เหงือก การสบฟัน และปัจจัยที่เกี่ยวข้องเป็นรายบุคคล เพื่อให้เข้าใจว่า มีทางเลือกในการทดแทนฟันแบบใด รากฟันเทียมเหมาะสมกับสภาพช่องปากหรือไม่ และมีข้อพิจารณาใดที่ควรทราบก่อนเริ่มการรักษา

ที่ UME Dental Clinic เราให้ความสำคัญกับการดูแลตั้งแต่การตรวจประเมินและวางแผนก่อนการรักษา ไปจนถึงการติดตามหลังใส่รากฟันเทียม โดยพิจารณาร่วมกันทั้ง ตัวรากเทียม กระดูกและเหงือกโดยรอบ ครอบฟัน การสบฟัน และการดูแลในชีวิตประจำวัน

สำหรับระบบรากฟันเทียม คลินิกเลือกใช้ Dentium SuperLine II ในการรักษารากฟันเทียมตามแนวทางและข้อบ่งชี้ที่ทันตแพทย์ประเมิน โดยรายละเอียดของระบบ ตำแหน่ง จำนวนรากเทียม ตลอดจนขั้นตอนการรักษา จะได้รับการพิจารณาเป็นรายบุคคล

เพราะสำหรับ UME การรักษารากฟันเทียมไม่ได้จบลงเพียงวันที่ฝังรากหรือวันที่ใส่ครอบฟัน แต่ยังรวมถึง การทำความเข้าใจวิธีดูแล การสังเกตความเปลี่ยนแปลง และการติดตามสุขภาพของรากเทียมและเนื้อเยื่อโดยรอบในระยะยาว

การรักษาที่เหมาะสม จึงเริ่มจากการเข้าใจปัญหา วางแผนให้เหมาะกับแต่ละบุคคล และดูแลต่อเนื่องหลังการรักษา

UME Dental Clinic — Caring for teeth, Caring for life.

LINE: @Umedental

Facebook: Ume​ Dental Clinic 

Website: Home – Ume Dental Clinic

Tel: Ume Care Center โทร 065-165-5556

• สาขาสุขสวัสดิ์ โทร 061-559-5155
• สาขารังสิต โทร 065-154 5155
• สาขาบางแค โทร 095-616-6156
• สาขาบางนา โทร 064-261-5155

อ้างอิง

NSH, (2025),What is a dental implant?. Retrieved 20 Aug 2026, //////// from https://www.leedsth.nhs.uk/patients/resources/dental-implants/ .

NSH, (2025),Dental implants in restorative dentistry. Retrieved 20 Aug 2026, //////// from https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/dental-implants-in-restorative-dentistry/ .